Boppers komen met voorstel Paleis Soestdijk Drie vooraanstaande Boppers kwamen kortgeleden met een plan de toekomst van het Baarnse Paleis Soestdijk. De BOP wil waar mogelijk haar invloed aanwenden om te komen tot de realisering van een Museum van de Negentiende Eeuw in het paleis. De inhoud van onderstaand schrijven spreekt verder voor zich. Aan: Rijksgebouwendienst t.a.v. Ing. M. Bruinsma Programmadirecteur Paleis Soestdijk Postbus 20951 2750 EZ Den Haag Baarn, 31 maart 2006, Betreft: voorstel Paleis Soestdijk: een (Rijks)museum van de Negentiende Eeuw Geachte heer Bruinsma, Paleis Soestdijk lijkt met zijn empire architectuur, zijn tuinen en bijgebouwen geschapen voor de realisatie van een Museum van de Negentiende Eeuw in Nederland. Wij, het Comité Salve Soestdijk, pleiten ervoor het paleis en haar omgeving als eenheid te bewaren. Dus geen versnippering van paleis, tuinen en losse bijgebouwen. Ook de onlangs gerestaureerde unieke 17de eeuwse fonteinmolen, de voormalige manege en de orangerie moeten met betekenis en al behouden blijven en in het plan een functie hebben. Paleis Soestdijk, een stuk gemeenschappelijk erfgoed met een rijk verleden. Het gebouw werd in de negentiende eeuw ingrijpend verbouwd in de style neo-grèque; half cirkelvormige zijvleugels omhelzen de royale basse-cour, een dubbele zuilengalerij herinnert aan een stoa uit de Griekse Oudheid en het witgekalkte exterieur reflecteert de Hollandse zonnestralen. Op het dak biedt de Belvédère een schitterend zicht op de landschapstuinen, een schepping van de vermaarde negentiende eeuwse tuinarchitect Zocher. De Haagse architecten hebben bij de verbouwing het roemruchte verleden van het ‘huys aen de dyck naar Zoest’ met respect behandeld: de ligging van de T-vormige tuinzaal, waardoor het daglicht aan drie zijden naar binnen stroomt bleef gehandhaafd. In de Grote Zaal aan de voorzijde kregen alle trofeeën van de Slag bij Waterloo een plaats: het enorme doek van Pieneman brengt deze veldslag indrukkend in beeld. Vanaf het bordes dat uitzicht biedt op de Koningslaan is tussen het hoog opgaande geboomte de Naald van Waterloo te zien, een negentiende eeuwse obelisk die werd opgericht ter herinnering aan de militaire heldenrol die erfprins Willem van Oranje Nassau - de latere koning Willem II – bij Quatre-Bras vervulde (1815) tegen keizer Napoléon. Soestdijk heeft in de negentiende eeuw zijn vleugels uitgeslagen en transformeerde van een bescheiden 17de eeuws jachtslot tot een joyeus paleis. Het vormt een volmaakte eenheid met tuinen en park en kan wedijveren met empirepaleizen elders in Europa. Nu de rol van Soestdijk als vorstelijke residentie is uitgespeeld, ligt hier een unieke kans om Nederland te schenken wat er op museaal gebied ontbreekt: een Museum van de Negentiende eeuw. In het tijdperk van de empire, uitvloeiend in Classicisme en Romantiek heeft ons land beeldende kunst, muziek en literatuur met een heel eigen karakter voortgebracht. Daarin is ruimte voor verheven aandoeningen, grote gevoelens en tranen. De helden uit de vaderlandse historie mogen worden geëerd. Er ligt een schat aan mogelijkheden voor thematische tentoonstellingen. Dat hiervoor een grote belangstelling bestaat bewezen recente tentoonstellingen als ‘Meesters van de Romantiek, Nederlandse schilderkunst 1800-1850’ (Rotterdamse Kunsthal) ‘Romantiek in België’ (Koninklijke Musea Brussel – Nederland en België vormden tot 1830 een eenheid) en ‘De Romantiek en de Haagse school’ (Haags Gemeentemuseum) Een plek voor werken van Schelfhout, Kruseman, Scheffer, Nuyen en Pieneman. Aandacht voor Koekkoek, die in Duitsland een eigen museum heeft, voor Ary Scheffer, die in Parijs een eigen museum heeft, voor Sir Lawrence Alma Tadema, die in Engeland alom wordt geëerd en zoveel anderen. De Oranjes die Paleis Soestdijk bewoonden, figureren prachtig in het beeld dat van de negentiende eeuw zal herrijzen. Franse (Lodewijk Napoleon), Russische (Anna Pavlovna) en Nederlands-Duitse vorstelijke bewoners zorgen voor internationale allure. Paleis Soestdijk past perfect in de landschappelijke en stedebouwkundige omgeving en de monumenten die zich daarin bevinden. Te noemen vallen in dat verband het Sterrenbos van de Eult, de Koninklijke Wachtkamer op het negentiende eeuwse station van Baarn, het wereldvermaarde Cantonspark en Kasteel Groeneveld – dat eveneens Engelse landschapstuinen van Zocher heeft – spelen daarin mee. Bovendien is het dorp rijk aan herinneringen aan negentiende eeuwse letterkundigen; de villa’s die door Van Deyssel, Boutens, Perk, Couperus e.a. werden bewoond of bezocht zijn er nog steeds. Paleis Soestdijk is de ideale ruimte voor de realisatie van een Museum van de Negentiende eeuw in Nederland. Met in de tuin een theeschenkerij, in de paviljoens exposities over Engelse landschapsstijl, demonstraties Engelse wals, concerten en een dressuurmanege. Voorts zou het museum ruimte kunnen geven aan wetenschappelijke, journalistieke, architectonische en industriële ontwikkelingen. Dan gaat bijvoorbeeld over de eerste kranten en de primaire ontwikkelingen van (inmiddels) multinationals als Philips en Unilever. Ook zou een vleugel van het paleis gewijd kunnen worden aan de fameuze graficus Escher die lange tijd in Baarn gewoond en gewerkt heeft. Inmiddels is het comité in het bezit van vele honderden steunbetuigingen. Onder meer van de Historische Kring Baerne en de landelijke Werkgroep 19de Eeuw. Het plan ondervindt verder steun van onder anderen Jonkheer dr. Quarles van Ufford (oud-directeur van de Stichting Geldersche Kastelen), Mickey Six (directeur van de Zilverbank), prof. Maritha Mathijsen (hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde) en de Amerikaanse kunsthistoricus Gary Schwartz. Ook een groot aantal museumdirecteuren en conservators staat achter het initiatief. Onder de adhesiebetuigers bevinden zich de ‘hot shots’ van Paleis het Loo en Paleis op de Dam, Museum Enschedé en van het Goud-, Zilver- en Klokkenmuseum te Schoonhoven. Graag zijn wij bereid ons voorstel, dat geschraagd kan worden door een financiële onderbouwing, mondeling nader toe te lichten. In afwachting van uw reactie, teken ik namens het Comité Salve Soestdijk, Drs. C.L. de Zwart Postbus 130 3740 AC Baarn Telefoon (035) 5416850 of 5424227 E-mail: info@bopbaarn.nl